SVG wordt niet door uw browser ondersteundPersoonsvolgende Zorg

Nieuwjaarsbijeenkomst Persoonsvolgende Zorg

Organisaties in de ouderenzorg in Zuid-Limburg hebben sinds de start van het experiment Persoonsvolgende Zorg al heel wat resultaten geboekt. Maar er liggen nog genoeg uitdagingen, zo bleek tijdens de bijeenkomst op 5 februari bij Sevagram in Heerlen. Met het ondertekenen van de gemeenschappelijke ontwikkelagenda tijdens de bijeenkomst, toonden bestuurders van de zorgorganisaties dat zij de ambitie hebben om die aan te gaan.

Het was een rijk en vol programma, deze 5e februari. Projectleider Herre van Kaam van het experiment gaf rond drie uur als eerste het woord aan Trudie Severens, bestuurder van Sevagram.
Bekijk de presentatie van Trudie Severens.
In Zuid-Limburg ligt de focus in het experiment op de vraagverheldering van mensen die (wellicht op termijn) zijn aangewezen op verpleging en verzorging op basis van de Wet langdurige zorg. Met als doel: de juiste zorg op het juiste moment op de juiste plek. “Het gaat ons daarbij om het keuzeproces van de cliënt. De vraag is hoe we de positie van de cliënt kunnen versterken, zodat diens behoeften en vraag helder worden”, zei Trudie Severens. Samenwerking op dit gebied is belangrijk en dat gebeurt ook. Partijen weten elkaar te vinden, zoals onder andere blijkt uit het goed functionerende dementienetwerk en de concrete plannen voor de Parkstad Zorgwijzer (zie verderop in de tekst). Daarnaast wordt samengewerkt met het bedrijfsleven (bijvoorbeeld de ontwikkeling van een dementiegame). Een ander belangrijk resultaat is het stationeren van de wijkverpleging op de afdelingen Spoedeisende Hulp en de Huisartsenpost in ziekenhuis Zuyderland: een mooi voorbeeld van het verbeteren van de ketenzorg. Verder werken huisarts en specialist ouderengeneeskunde nu meer samen en zijn op meerdere locaties Eerstelijnsverblijf bedden gekomen.

Uitdagingen 2018

Toch blijven er nog voldoende uitdagingen over. Want het echt centraal stellen van die cliënt blijkt in de praktijk niet altijd even eenvoudig. “Dat vergt een mindshift van zowel de cliënt en diens omgeving als de zorgverleners”, zei Trudie Severens. Zij constateerde verder dat de nadruk nog te veel op zorg ligt en een verschuiving naar welzijn noodzakelijk is. Een grote uitdaging vormt verder de arbeidsmarkt: instroom en doorstroom moeten bevorderd worden, uitstroom moet worden tegengegaan. De vraag luidt: hoe kunnen organisaties ervoor zorgen dat mensen voor de ouderenzorg kiezen? Andere vragen zijn: hoe kunnen zorgtechnologie en sociale innovatie organisaties helpen de zorg te verbeteren, hoe om te gaan met eventuele capaciteitsproblemen en hoe kan de ketenzorg geoptimaliseerd worden?

De cijfers

Jaap Stappers, senior zorginkoper Verpleging en Verzorging bij CZ zorgkantoor, vertaalde het verhaal van Trudie Severens vervolgens in cijfers.
Bekijk hier de presentatie van Jaap Stappers.
Zo signaleert CZ een stijging van de kosten. Dat de verpleeghuiszorg “iets duurder is geworden”, komt vooral door stijging van de tarieven en toenemende zorgzwaarte, vertelde Jaap Stappers. Ook het aantal cliënten nam toe, terwijl de wachtlijsten afnamen. De cijfers laten verder onder andere een “enorme toename” zien van de inzet van het Volledig Pakket Thuis. Met een VPT spelen zorgorganisaties in op de persoonlijke behoeften van mensen met een indicatie voor verpleeghuiszorg. Dankzij het VPT kunnen zij toch thuis blijven wonen. De stijging in Zuid-Limburg wordt elders niet gehaald en is hier vooral te danken aan het VPT van de MeanderGroep.

“Een mooi resultaat”, oordeelde Stappers, die verder constateerde dat de cliënt in Zuid-Limburg inmiddels meer keuze-informatie heeft. Ook werden er in 2017 in totaal 11 nieuwe zorgaanbieders gecontracteerd, dit jaar tot nu toe één. Verder registreerde CZ een toename van het aantal mensen dat door een onafhankelijk cliëntondersteuner begeleid werd in het keuzeproces.

Parkstad Zorgwijzer

Bekijk hier de presentatie van Parkstad Zorgwijzer.
In een eerste workshopronde gaven de regio’s Parkstad, Westelijke Mijnstreek en Maastricht-Heuvelland een toelichting op actuele ontwikkelingen. Heel concreet zijn bijvoorbeeld de plannen voor een Parkstad Zorgwijzer, een gezamenlijk initiatief van Sevagram, Cicero en de MeanderGroep. “De aanleiding was dat het voor veel mensen moeilijk is om passende informatie te vinden. De behoefte aan ondersteuning in het maken van keuzes is toegenomen”, vertelde Chris Godfroy van Sevagram. De Parkstad Zorgwijzer speelt in op die behoefte en niet alleen als het om de Wet Langdurige Zorg gaat. Naast cliënten en hun naasten, zijn ook verwijzers welkom. Het streven is om op 1 mei met de Parkstad Zorgwijzer te starten in Twinport in Heerlen, met één centraal telefoonnummer. Met het initiatief voor dit gezamenlijk loket komen de organisaties tegemoet aan de behoefte van de zorgkantoren, die aandringen op meer samenwerking. Vertegenwoordigers van de deelnemende organisaties benadrukten dat nieuwe partners welkom zijn. Ook wordt vanuit het loket de verbinding gemaakt met cliëntondersteuners van andere organisaties. Paulette van Lierop van de MeanderGroep benadrukte dat de eigen zorgadviseurs van de verschillende zorgorganisaties actief blijven. “De Parkstad Zorgwijzer is geen substituut”, zei zij.

Tweede workshopronde

In een tweede workshopronde werd ingegaan op persoonsvolgende zorg in diverse organisaties. Daarnaast ging Sanne van Aarle van CZ zorgkantoor in op de behaalde resultaten in cijfers per regio.
Bekijk hier de presentatie van Sanne van Aarle.
Haar verhaal liet duidelijk zien hoezeer de regio’s van elkaar verschillen, met opnieuw de sterke stijging van het VPT in Parkstad als een van de opvallendste voorbeelden. “Dat is een positieve ontwikkeling, want het vergroot de mogelijkheden en daarmee de keuze van de cliënt.” In Parkstad neemt het aantal cliënten in de Wlz verder het sterkst toe, waar de Westelijke Mijnstreek een lichte groei kent en Maastricht-Heuvelland een daling liet zien. “Is daar een verklaring voor”, vroeg Sanne van Aarle zich af. Een vraag die wel discussie opleverde, maar geen duidelijk antwoord.

Bekijk hier de presentatie van Maartje Hanning.
Maartje Hanning van het adviesbureau HHM ging aansluitend in op een onderzoek onder cliënten die op de wachtlijst staan en cliënten die al in zorg zijn. Zo werden voor de nulmeting vragenlijsten uitgezet. Daarin wordt onder andere ingegaan op vragen als: staan behoeften/voorkeuren centraal in het keuzeproces en hoe wordt geboden informatie gewaardeerd. Het eerste onderzoek laat zien dat nog niet alle cliënten tevreden zijn. Door het onderzoek binnenkort te herhalen, moet duidelijk worden of dit verbetert.

Gemeenschappelijke ontwikkelagenda

Na een korte pauze, betraden de bestuurders van de zorgorganisaties het toneel voor de ondertekening van de gemeenschappelijke ontwikkelagenda. Hierin streven partijen naar toekomstbestendige ouderenzorg in Zuid-Limburg. Samen verkennen ze daartoe de mogelijkheden. In de ontwikkelagenda zijn een aantal uitgangspunten voor de samenwerking vastgelegd. Die vindt u hier.

 

Persoonsvolgend budget in Vlaanderen

In de slotronde van de bijeenkomst werden nog twee voorbeelden uit de praktijk belicht. Zo ging Robert Geeraert, gastprofessor aan de Erasmushogeschool Brussel, uitgebreid in op de persoonsvolgende financiering in Vlaanderen. Deze vorm van financiering wordt hier tot nu toe alleen ingezet in de gehandicaptenzorg.
Bekijk hier de presentatie van Robert Geeraert.
Gehandicapten die in aanmerking willen komen voor een persoonsvolgend budget, moeten eerst een ondersteuningsplan indienen. “De dienst ondersteuningsplan kan daarbij helpen en hanteert een methode waarmee ze de noden van gehandicapten goed in kaart kan brengen. Mogelijk is dat interessant voor organisaties die hier in Zuid-Limburg mee bezig zijn.” Het verhaal van Robert Geeraert maakte verder duidelijk dat het lang kan duren voordat gehandicapten eventueel een budget ontvangen. Het is bovendien een ingewikkeld bekostigingssysteem dat relatief snel werd ingevoerd. In de ouderenzorg is dat niet de bedoeling en worden eerst experimenten gedaan; invoering wordt pas verwacht in 2024. Andere zorgsectoren volgen daarna stapsgewijs.

Archipel Zorggroep

Laatste sprekers waren Miranda Wennekers en Femke de Jong van de Archipel Zorggroep, respectievelijk klantondersteuner en programmaleider cliënt en medewerker in regie.
Bekijk hier de presentatie van Archipel Zorggroep.
Deze zorggroep in de regio Eindhoven werkt al langer met een persoonsvolgend budget voor de bewoners van de zestig appartementen in Berkenstaete in Son en Breugel: zij hebben volledig inzicht in het bedrag dat zij krijgen op basis van hun zzp (persoonsvolgend budget). Nadat de kosten voor de overhead zijn verrekend, is helder welk geldbedrag beschikbaar is. Dat bedrag kan de cliënt vrij besteden aan zorg, facilitaire zaken of dagbesteding. De klantondersteuner ondersteunt de cliënt in het maken van keuzes. Indien het budget niet (volledig) toereikend is, wordt de cliënt gevraagd om bij te betalen. Zo krijgt de cliënt een actieve rol en inzicht in het budget. Bijbetalen blijkt zelden een probleem. Verder laat een recente evaluatie zien dat sprake is van een verschuiving van uitgaven van facilitair naar dagbesteding. En de klantondersteuner wordt zeer positief beoordeeld. De Archipel Zorggroep gaat het persoonsvolgend budget nu verder professionaliseren en breder inzetten in de organisatie. “We gaan zeker niet meer terug naar het oude systeem”, besloot Femke de Jong een zeer informatieve bijeenkomst.

Tekst Karin Burhenne

Presentaties

Naast de bovengenoemde workshops vonden er meerdere workshops plaats. Hier kunt u de presentaties van de workshops bekijken:


Geplaatst op: 9 februari 2018
Laatst gewijzigd op: 13 maart 2018