SVG wordt niet door uw browser ondersteundPersoonsvolgende Zorg

Kijkje in de keuken bij… Bergweide

tags: Bergweide (3)

thema's: Ouderenzorg (VVT) (160)

In Zuid Limburg loopt het traject persoonsvolgende zorg. Elke ouderenzorg organisatie in Zuid Limburg is aan de slag met het persoonsvolgend maken van de zorg in zijn organisatie. Maar hoe doen ze dat dan? In deze rubriek brengen wij het graag in beeld. Deze keer verdiepen we ons in verpleeghuis Bergweide, een kleinschalige zorgorganisatie, die persoonsvolgende zorg al jaren in de praktijk brengt.

“Als we partners samen kunnen huisvesten, doen we dat”

Bergweide brengt persoonsvolgende zorg al jaren in de praktijk

Je leeft een leven lang samen en dan moet je alleen verder, omdat je dementerende partner naar het verpleeghuis verhuist: dat is op veel plaatsen in ons land nog altijd de dagelijkse praktijk. Zo niet bij verpleeghuis Bergweide in het Zuid-Limburgse Heerlen, waar momenteel zes echtparen wonen van wie één partner dementeert en één partner een andere vorm van zorg nodig heeft. “Als we het enigszins kunnen regelen, dan doen we dat”, vertelt Monique Ekers, manager zorg bij Bergweide.

Die aanpak past namelijk precies bij de uitgesproken visie van deze kleinschalige zorgorganisatie, die persoonsvolgende zorg al jaren in de praktijk brengt. Bergweide ligt op een steenworp afstand van het klooster van de congregatie De Kleine Zusters van de Heilige Joseph. Bij de opening in 1995 was het verpleeghuis nog bedoeld voor zusters en paters die dement zijn en mensen met een missie-achtergrond. Maar al snel bleek dat er te veel bedden waren voor alleen deze doelgroep en werden ook andere mensen met dementie toegelaten. Nu behoort nog maar 25 procent van de bewoners tot de oorspronkelijke doelgroep. Toch is de serene, religieuze sfeer gebleven. Ook dat is een bewuste keus, vertelt Monique Ekers. “Je hoeft niet katholiek te zijn om hier te wonen, maar alle katholieke feesten worden wel uitbundig gevierd. En elke dag is er een heilige mis of gebedsdienst, met veel aandacht voor de mensen die hier wonen. Die aandacht voor contact, liefde en sfeer vinden wij heel belangrijk. We maken veel tijd voor zingeving en spiritualiteit.”

Belevingsgerichte zorg

Bergweide telt 126 bedden verdeeld over twee verdiepingen. Op de tweede verdieping, die later werd bijgebouwd, zijn 22 bedden voor mensen met lichamelijke klachten en 10 bedden voor dementerenden. De resterende bedden, allemaal op de begane grond, zijn verdeeld over kleinschalige woongroepen voor mensen met dementie. Verder biedt Bergweide thuiszorg aan een deel van de 51 zusters die nog in het klooster wonen en mensen in de buurt van het verpleeghuis. “Als mensen hier komen wonen, onderzoeken wij wat hun leven zin geeft. En dat proberen we zoveel mogelijk vast te houden. Zo woont hier een man die thuis een aquarium had. Die heeft nu een kleiner exemplaar en zijn zoon helpt hem om dit schoon houden. Een andere man is nog altijd lid van de tennisclub. De leden komen hem ophalen en brengen hem ook weer terug. Zo halen we de buitenwereld een klein beetje naar binnen en kunnen mensen doen wat ze fijn vinden. Daar genieten ze van.” Het zijn slechts enkele voorbeelden van de manier waarop medewerkers proberen tegemoet te komen aan persoonlijke behoeften van mensen. Alle medewerkers volgden de cursus belevingsgerichte zorg (BGZ). Bovendien heeft elk team een BGZ-coach. “Het gaat er om dat medewerkers zich kunnen verplaatsen in wat die individuele bewoner nodig heeft en daar op inspelen. Dat is ook wat onze activiteitendienst doet, onderzoeken wat bij mensen past. Natuurlijk wordt hier wel eens gekiend, dat vinden veel mensen gezellig. Maar daarnaast hebben we hele andere activiteiten, zoals een interne vereniging nostalgie en een wandelclub, plus een wandelclub samen met de buurt. En we koken hier zelf. De geur van vers gekookt eten wekt de eetlust op en voelt veel meer als thuis.”

Experiment

Dankzij de deelname aan het experiment Persoonsvolgende Zorg, lukt het de laatste jaren nog beter om in te spelen op individuele wensen van mensen, vertelt Monique Ekers. “Wij proberen bijvoorbeeld al jaren om de schotten in de zorg af te breken. Waarom kan iemand die thuis twee keer in de week naar de zorgboerderij gaat, dat bijvoorbeeld niet meer blijven doen na verhuizing naar ons verpleeghuis? Dat vinden wij niet logisch. Het experiment ondersteunt ons in het opzetten van pilots die helpen om de schotten te verwijderen. Zo hadden we geen Volledig Pakket Thuis, omdat we geen 24-uurs thuiszorg konden bieden. Maar in de verschillende werkgroepen van het experiment heb ik veel contact met andere deelnemende zorgorganisaties. Zodoende hebben we nu met de MeanderGroep afspraken kunnen maken die ons in staat stellen wel een Volledig Pakket Thuis aan te bieden. Daarvoor kunnen we gebruik maken van de onplanbare zorg van Meander. In plaats van elkaar te beconcurreren, werken we samen.”

Echtparen

Een groot voordeel van het experiment, is dat de financiering van zorg niet gelimiteerd is. “Het plafond is er af en daardoor is meer persoonsvolgende zorg mogelijk”, vertelt Monique Ekers. Zo kunnen nu meer echtparen worden gehuisvest waarvan een van de partners dement is. “De andere partner heeft doorgaans een vorm van lichamelijke zorg nodig. Dan gaan wij op zoek naar een goede manier om zo’n echtpaar op de begane grond te huisvesten in een van de woongroepen. De ene keer hebben ze dan een gezamenlijke slaapkamer en een zitkamer, een andere keer slapen ze apart. Dat kan verschillen, omdat we kijken naar wat werkbaar is voor de zorg. En soms gaat het niet goed. Zo was er een dementerende vrouw die haar man steeds wilde verzorgen, op een manier die risicovol was voor die man. Toen hebben we ze in de nachtelijke uren op twee verschillende slaapkamers laten slapen, want het moet wel veilig zijn.”

Hoe ervaren partners die zelf niet dement zijn het eigenlijk om te wonen in een woongroep voor mensen met dementie? Dat gaat over het algemeen heel goed, zegt Monique Ekers. Zij kunnen naar buiten wanneer ze maar willen en ook meedoen aan de activiteiten voor mensen met lichamelijke klachten. De ervaring leert dat ze dit vaak doen met de andere partners van bewoners met dementie. “Ze zoeken elkaar op.” Juist door niet te kiezen voor het koppelen van een budget aan een bewoner, is er veel mogelijk, vinden ze bij Bergweide. “De ene bewoner heeft hele andere behoeften dan de andere bewoner. En daarbij kost het een soms meer dan het andere. Door vanuit het collectief naar oplossingen te zoeken, kun je op individueel niveau meer mogelijk maken. Dan is iedereen tevreden en daar gaat het om.”

Interview Karin Burhenne

Bergweide brengt persoonsvolgende zorg al jaren in de praktijk. Fotografie Anne Jannes


Geplaatst op: 13 juli 2018
Laatst gewijzigd op: 13 juli 2018